Bezpieczeństwo w spawaniu — czyli jak wygląda kontrola jakości usług spawalniczych, cz.3

W poprzednich częściach naszego cyku o spawaniu poruszyliśmy wiele istotnych zagadnień z tym związanych. Ostatni wpis traktował głównie o badaniach złączy spawalniczych. Skupiliśmy się na nieniszczących metodach badań, ponieważ wykonuje się je w pierwszej kolejności. Natomiast teraz bardziej szczegółowo omówimy niszczące metody badań połączeń oraz wspomnimy co nieco, na temat uchybień spawalniczych — dowiesz się, czym są i w jaki sposób można je usunąć. Jeśli chcesz wyciągnąć jak najwięcej informacji, a nie zapoznałeś/aś się jeszcze z poprzednimi wpisami z rej serii, to koniecznie wróć do nich!

Usługi obróbki metali a profesjonalne próby spawalnicze

Pewnym standardem w firmach zajmujących się obróbką elementów metalowych — w tym spawaniem, stała się stała kontrola jakości. Nawet jeśli zlecenie nie wymaga specjalnej kontroli, to dokonuje się oceny wizualnej obiektu. Firmy z tego sektora mają dużą konkurencję. Dlatego wiele z nich dba, o wykosi standard swoich usług, czego nieodłącznym elementem jest właśnie kontrola. Badania NDT pozwalają na pomiar gabarytów, ocenę właściwości materiałów oraz wykrywają nieciągłości materiałowe, nie wywołując zmian właściwości użytkowych obiektu. Dlatego też, gdy zlecenie tego wymaga, firmy przekazują dany obiekt do specjalistycznych badań spawalniczych.

Niszczące metody badań

Zakłady świadczące usługi spawalnicze na co dzień nie stosują niszczących metod badań. Tego rodzaju próby są wykonywane (zazwyczaj na zlecenie klienta) w celu sprawdzenia możliwości technicznych spawacza lub też do oceny wymaganej jakości złącza przed spawaniem właściwości obiektu. Celem tego rodzaju badań jest sprawdzenie budowy i wytrzymałości złączy. Tego rodzaju próby przeprowadza się w niezależnych laboratoriach spawalniczych. Próbki poddaje się badaniom własności mechanicznych oraz badaniom metalograficznym.

  • Próba łamania — polega na dokładnych oględzinach przełomu (gołym okiem lub przez lupę). Dzięki czemu jesteśmy w stanie ocenić czy spoiny są wtopione i nie mają żadnych wad wewnętrznych, a co za tym idzie określić stopień kruchości spoiny. Taką próbę może przeprowadzić spawalnik, który posiada II stopień kwalifikacji przeprowadzania badań wizualnych. 
  • Próba rozciągania — wykonywana jest na specjalnie przygotowanych próbkach złącza doczołowego. Polega na jej ciągłym rozciąganiu, aż do momentu zerwania. W prawidłowo wykonanym złączu próbka rozrywa się w spoinie. Natomiast wytrzymałość zerwanej spoiny mieści się w granicach wytrzymałości obiektu, który był spawany. Ta metoda pozwala ocenić granicę plastyczności, wydłużenie i przewężenie oraz wytrzymałość na rozerwania.
  • Próba zginania — pozwala ocenić jaki jest poziom plastyczności złącza. Próbkę poddaje się zgięciu pod określonym kątem. Jeśli nie pojawią się żadne pęknięcia do określonego kąta, wówczas złącze jest dobrze wykonane.
  • Próba udarności — pozwala na określenie odporności złącza na nagłe obciążenia uderzeniowe. Polega ona na złamaniu próbki i dokonaniu oględzin przełomu, podczas których można wykryć wady wewnętrzne i określić ziarnistość powierzchni przełomu.
  • Badania metalograficzne — pozwalają na ocenę prawidłowości budowy strukturalnej spoiny. Dzięki nim możemy określić wielkość, kształt i rozmieszczenie kryształków i wtrąceń niemetalicznych oraz pęknięć i przetok. Istnieją dwie metody tego typu badań — badania makroskopowe oraz mikroskopowe.
  • Próby twardości — pozwalają na ocenę właśnie twardości materiału, czyli jego odporność na trwałe odkształcenia plastyczne. Taką próbę wykonuje się przez wgniecenie w badany materiał wgłębnika. Oczywiście pod ustalonym obciążeniem. Miarą twardości materiału w badanym miejscu jest otrzymany w wyniku próby odcisk.  

Uchybienia spawalnicze

Warto na początku rozróżnić wadę od niezgodności spawalniczej. Istotą jest to, że wada to niespełnienie określonych przed procesem spawania potrzeb i wymagań. W tym przypadku konieczna jest naprawa. Natomiast w przypadku niezgodności to w pewnych przypadkach są one dopuszczalne. Z wadami i niezgodnościami można sobie jednak poradzić, usuwając je poprzez obróbkę mechaniczną np. szlifowanie bądź frezowanie, dzięki której uzyskamy czystą powierzchnię do spawania. W dużej mierze wady w postaci niewielkich pęknięć, braku przetopu można usunąć poprzez np. szlifowanie i ponowne zespawanie. W przypadku kiedy w złączu występuje duże pęknięcie bądź są one liczne i łączna ich długość pękniętych odcinków jest  większa niż połowa długości złącza, wówczas się go nie naprawia. Musi zostać usunięte i wykonane na nowo.

Czy ten post był pomocny?

4 / 5. 1

Bądź pierwszym, który oceni!

Nasza oferta